Krieger de Back, Tegaltongleng, ca. 1910

“De dessa Binangoen in Tjilegon is bekend om zijn mooie ananas. Daar vindt men vierhonderd bouws van die vruchten, zonder enig plantverband door de bevolking aangelegd. Wij maakten er kort geleden een wandeling, doch konden door de ananasstruiken inderdaad de grond niet zien. Midden in deze tuinen, ter hoogte van de dessa Tegaltongleng, vindt men een mooie gedenknaald op…

Van der Does, Atapoepoe, 1852

De zee tot de horizon, de bergen tot in de wolken “Dicht bij de Portugese grens ligt Atapoepoe (…). Van zee uit zien we op een zandplaat een douanekantoortje en een vierkant monument. De zeeschepen moeten een eind uit de kust blijven. Een paar bakens wijzen de weg aan lichtere vaartuigen. Wanneer wij met de…

Bandjermasin Oorlog, Kandangan, z.j.

Bij het Tropenmuseum en het KITLV bevinden zich enkele foto´s van een monument in Kandangan, Zuid-Oost Borneo, beide gemaakt zo rond het begin van de vorige eeuw. Op de tweede foto kunnen we zien dat het monument in de bocht van de weg stond, vlak voor de brug. Van het monument weten we niets, zij…

Gesneuvelde militairen, Barabai, ca. 1865

Rond 1927 woonde en werkte bestuursambtenaar G.L. Tichelman in Barabai, Zuid-Oost Borneo. Aan hem hebben we een serie foto´s van deze plaats te danken, thans in beheer bij het KITLV. Op meerdere van deze foto´s, genomen op de aloon-aloon van de stad, zien we een gedenkteken met vier inscripties. Bij welke gelegenheid werd dít monument…

Fort du Bus, Lobo N.G., ca. 1836

FORT DU BUS. Naam van de versterking, waarin de eerste Nederlandse nederzetting op Nieuw-Guinea was gelegerd. Ze werd opgericht in 1828 en was gelegen bij Lobo aan de Tritonbaai op de Zuidwestkust van het eiland op 3° 43′ 30″ Z.B. en 134° 15′ 41″ O.L. Die nederzetting geschiedde om tegenover de andere Europese mogendheden feitelijk…

Gevallenen 3-II R.I., Tegal, 1948

Tegal. Jongstleden Donderdag, 1 Juli, is in het Chinese theater te Tegal op officiële wijze het tweejarig bestaan van het bataljon 3 — 11 R.I. herdacht. Lt. kol. J. F. Bastiaanse, commandant van 3 — 11 R.I., memoreerde in zijn rede de prettige samenwerking, die er steeds geheerst had tussen zijn bataljon en de troepen…

Romushas, Bantam, 1948

Bij de intocht in Bantam troffen de Nederlandse troepen te Bajah een monument aan, dat was opgericht door de Republikeinse autoriteiten ter nagedachtenis aan de daar gestorven romushas (dwangarbeiders-KM). Zoals bekend, waren de romushas Indonesiërs, die zich op aandringen en door toedoen van Soekarno opgaven voor de Japanse arbeidsdienst. De meesten stierven ten gevolge van…

Station S.S., Malang, 1937

“Malang’s tweede monument! Weldra zal de stad zijn tweede monument rijk zijn, doch evenals het eerste (dat van wijlen G. J. Zuijderhoff op het Coenplein) zal dit opgesteld worden op particulier terrein, en wel in dit geval op het S.S.-terrein. Ter verfraaiing van het Stationsplein zal nl. aan de Noordzijde naast het station een 2 m….

Kampong Djawa, Koetaradja, 1875

Evenals het monument in Lampoelie, houdt het grafmonument in Kampong Djawa bij Koetaradja verband met de strijd in het kader van de Atjeh-oorlog (1873-1914). Tijdens de Tweede Expeditie naar Atjeh veroverde generaal J. van Swieten in 1874 de kraton in Koetaradja op de Atjehers. Voorafgaande aan deze aanval werden echter eerst enkele nabijgelegen versterkingen van…

Lampoelie, Koetaradja, 1875

In de collectie van het KITLV bevindt zich een aquarel, gemaakt door een zekere O.G.H. Heldring, van rond 1880. Het is de afbeelding van een eenvoudige herdenkingszuil “in de kampong Lampoelie, bivakplaats in 1874 en 1875, voorbij Penajoeng”. Het monument draagt het opschrift “Ter nagedachtenis onzer wapenbroeders, December 1874 – April 1875”. Waar ligt Lampoelie?…

Eerste vlucht NL-Indië, Medan, 1925

Op 24 november 1924 werd met de H-NACC, een Fokker F-VII-vliegtuig, de eerste intercontinentale vlucht van Schiphol naar Batavia volbracht. De bemanning bestond uit KLM-piloot Jan Thomassen à Thuessink van der Hoop (vaak kortweg “Van der Hoop” genoemd), luitenant-vlieger Hendrik van Weerden Poelman en werktuigkundige Pieter van den Broeke. Op 1 oktober 1924 steeg de H-NACC op…

Jong Sumatra, Padang, 1919

Op 9 December 1917 werd door een 150-tal leerlingen van middelbare scholen te Batavia opgericht de vereniging Jong Sumatranen Bond (JSB). Deze organisatie was de belangrijkste van de jongeren uit de Buitengewesten en telde in 1918 volgens het orgaan Jong Sumatra reeds 500 leden, aangesloten bij afdelingen te Batavia, Buitenzorg, Serang, Soekaboemi, Bandoeng, Poerworedjo, Padang en Fort…