‘Koloniale Monumenten’ vraagt uw hulp

Van de monumenten in Nederlands-Indië is weinig bekend. Bij de meeste werd mogelijk enige aandacht geschonken in de lokale pers, tijdens de dag van de onthulling, maar doorgaans bleef het daarbij. Van het verwijderen van monumenten, of het langzaam vergaan, weten we vrijwel niets. Ook het beeldmateriaal is spaarzaam. ‘Koloniale monumenten’ doet daarom graag een…

De Kat Angelino, Saloempagan, 1932

“Per gouvernementsvaartuig ´Zwaluw´ zullen, naar onze correspondent te Menado seint, de resident van Menado, beide assistenten-resident en de commandant van de gewapende politie naar Saloempagan in Toli-Toli vertrekken, alwaar de onthulling zal plaats vinden van een monument ter nagedachtenis van wijlen controleur De Kat Angelino, die aldaar op 5 Juni 1919 werd vermoord. De Zwaluw zou…

Toegangsweg Papandajan, 1935

Gedurende de eerste decennia van de vorige eeuw groeide de gemeente Bandoeng spectaculair. Niet alleen werden nieuwe mogelijkheden gecreëerd op het gebied van wonen en werken, maar ook op het gebied van het toerisme. De door het bedrijfsleven in het leven geroepen vereniging ´Bandoeng Vooruit´ nam hierbij het voortouw. In 1926 werd de aanleg voltooid…

Burgemeester Coops, Bandoeng, 1928

Niet uitzonderlijk, maar toch bijzonder. Een enkele keer werd in Nederlands-Indië een monument opgericht voor iemand die veel voor de Indische gemeenschap had betekend maar inmiddels naar het vaderland was afgereisd. In deze categorie vallen bijvoorbeeld de monumenten voor de Delische planter Nienhuys en de burgemeester van Bandoeng Bertus Coops. Over deze laatste het volgende….

Militaire luchtvaart, Andir, 1932

Toen de luchtvaart in Indië nog in de kinderschoenen stond, vonden veel ongelukken plaats en waren veel slachtoffers te betreuren. In 1932 besloot de luchtvaartafdeling van het KNIL tot oprichting op het vliegveld Andir van een gedenkteken voor de ‘gevallen kameraden´. Het Nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië berichtte op 8 november 1932: “Maandagmorgen werd…

Koningin Wilhelmina, Tasikmalaja, 1898

Dit keer een monument uit de categorie curiosa, alhoewel het onderscheid tussen meer en minder belangrijke monumenten natuurlijk niet altijd even duidelijk is. Vaak verandert de culturele of maatschappelijke waarde van een monument al kort na de bouw. Van de Eiffeltoren weten we dat deze een tijdelijk karakter was toegemeten. Na de Wereldtentoonstelling, in 1889,…

Koningin Wilhelmina, Garoet, 1923

Bij de viering van het 25-jarige jubileum van H.M. Wilhelmina, 1923. Vooruitlopend op de feestelijkheden, een overzicht in de Preanger Bode, 28 augustus 1923: “Uit Garoet. De Gids voor de Garoetse feestweek is eindelijk ter perse. Het mocht niet te duur worden, doch, dat aangenomen, ziet het er aardig uit. Op de buitenzijde een opgeplakt…

Franz W. Junghuhn, Lembang, 1864

In de Preanger Bode van 19 en 21 maart 1922 schreef een zekere W.H. Hoogland over de natuurkundige Franz Wilhelm Junghuhn het volgende: “Mede naar aanleiding van het bezoek van Zijne Excellentie de Gouverneur Generaal van Nederlandsch-lndië Fock, aan de laatste rustplaats van de beroemden natuuronderzoeker dr. Franz Wilhelm Junghuhn, vrijdag j.l., willen wij in…

Karel Bosscha, Lembang, 1928

“In Nederland, — generaliserend gesproken, — vormen stelsels de ruggegraat van het maatschappelijk leven; in Indië doen personen het. Krachtige figuren met – onbaatzuchtige liefde voor het land, rusteloze werkers voor wie geen moeilijkheden blijvend kunnen bestaan, mannen van de daad, die efficiency in hun vaandel hebben geschreven, drukken op het Indische sociale leven hun…

P.W.Hofland, Soebang, 1878

“Terwijl destijds in Bantam de kleine man werd gekneveld en bestolen, zoals Multatuli ons in zijn Max Havelaar beschrijft, kon in het naburige Krawang de dessaman tot welvaart en geluk komen. Deze idyllische toestand was het resultaat van de arbeid van één man, de Bengalese kleurling P.W. Hofland. Nadat Hofland is overleden, is het land in…

J.W. IJzerman, Bandoeng, 1931

Uit De Ingenieur, 10 april 1931: “Dr. J.W. IJzerman 80 jaar. Wij konden het nauwelijks geloven en toch is het een feit, dat IJzerman op 9 April tachtig jaar is geworden. Hij onttrok zich, door verblijf in het buitenland, aan elke huldebetuiging en elk persoonlijk bezoek. Nu hij echter deze mijlpaal achter de rug heeft,…

Louis Welsink, Sibolga, 1910

Op het eerste gezicht is het een aardige foto van enkele Europeanen en een tentje, ergens in Indië. Een nadere beschouwing leert ons echter meer. Het onderschrift, ooit gegeven door medewerkers van het Tropenmuseum, luidt:  “Bivak van een patrouille in de Bataklanden met A.R. Welsink en Controleur van Dijk”, datering: vóór 1894. Het beeld is…

Simon J. Aaij, Bandoeng, 1939

Op zaterdag 1 juli 1939, des namiddags om 5 uur, werd voor het Bondsgebouw van de onder-officierenvereniging ´Ons Aller Belang´, aan het Tjibeunjingplantsoeng te Bandoeng, het borstbeeld onthuld van de oprichter van deze vereniging, Simon Jacobus Aaij. Naar aanleiding van het overlijden van Aaij, een jaar eerder, schreef De Telegraaf: “1 Maart 1938. — In…