In 1991 publiceerde Mia Koning-van der Veen haar herinneringen over Sabang, de plaats waar zij van 1922 tot 1930 had gewoond en haar jeugd had doorgebracht. “Dromen over Sabang” is een bijzonder boek, want het enige dat een uitgebreide omschrijving geeft van de sociale samenleving in deze belangrijke havenplaats op de route Nederland-Batavia. Over de maatschappij…
Auteur: buitenzorg
Resident Junius, Telokbetong, 1933
Bestuursambtenaar zijn in Indië, betekende veelal iedere paar jaar een verhuizing. Voor de plaatselijke bevolking, hetzij Europees, hetzij Inlands, we noemen ze hier ‘de achterblijvers’ was dat soms een hard gelag. Gelukkig ging het afscheid vaak gepaard met uitgebreide feestelijkheden. En, natuurlijk, hoe hoger de rang, hoe uitgebreider het programma. Niet in het minst in…
Waterloo, Batavia, 1829
Het begin van de 19e eeuw zou van cruciaal belang blijken te zijn voor de geschiedenis van Nederlands-Indië. Met de teloorgang van de V.O.C. was een herstel van de macht van de Indische vorsten niet onwaarschijnlijk. De gebeurtenissen in Europa deden echter een nieuwe koloniale wind opsteken. Het waren roerige tijden. Om te beginnen was…
W.B. van Goor, Soerabaja, 1928
Soerabaja zou Soerabaja niet geweest zijn, zonder Tandjoeng Perak. En Tandjoeng Perak zou Tandjoeng Perak niet geweest zijn, zonder ingenieur Willem Bernard van Goor. Zó luidden samengevat de toespraken die werden gehouden bij de onthulling van het monument Van Goor, in de vroege morgen van 6 april 1928, in de haven van Soerabaja. Tegen deze…
Koningin Victoria, Soerabaja, 1899
Uit het Bataviaasch Nieuwsblad, 1 oktober 1897: “De Engelse ingezetenen van Soerabaja hebben bij gelegenheid van bet jubileum van hun Koningin het plan opgevat aan Soerabaja een klok ten geschenke aan te bieden met toepasselijk opschrift. De klok, die bijna 10 Meter hoog zal worden, op een eenvoudig voetstuk, is volgens de Soerabaijasche Courant reeds…
De Kat Angelino, Saloempagan, 1932
“Per gouvernementsvaartuig ´Zwaluw´ zullen, naar onze correspondent te Menado seint, de resident van Menado, beide assistenten-resident en de commandant van de gewapende politie naar Saloempagan in Toli-Toli vertrekken, alwaar de onthulling zal plaats vinden van een monument ter nagedachtenis van wijlen controleur De Kat Angelino, die aldaar op 5 Juni 1919 werd vermoord. De Zwaluw zou…
Toegangsweg Papandajan, 1935
Gedurende de eerste decennia van de vorige eeuw groeide de gemeente Bandoeng spectaculair. Niet alleen werden nieuwe mogelijkheden gecreëerd op het gebied van wonen en werken, maar ook op het gebied van het toerisme. De door het bedrijfsleven in het leven geroepen vereniging ´Bandoeng Vooruit´ nam hierbij het voortouw. In 1926 werd de aanleg voltooid…
Burgemeester Coops, Bandoeng, 1928
Niet uitzonderlijk, maar toch bijzonder. Een enkele keer werd in Nederlands-Indië een monument opgericht voor iemand die veel voor de Indische gemeenschap had betekend maar inmiddels naar het vaderland was afgereisd. In deze categorie vallen bijvoorbeeld de monumenten voor de Delische planter Nienhuys en de burgemeester van Bandoeng Bertus Coops. Over deze laatste het volgende….
Militaire luchtvaart, Andir, 1932
Toen de luchtvaart in Indië nog in de kinderschoenen stond, vonden veel ongelukken plaats en waren veel slachtoffers te betreuren. In 1932 besloot de luchtvaartafdeling van het KNIL tot oprichting op het vliegveld Andir van een gedenkteken voor de ‘gevallen kameraden´. Het Nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië berichtte op 8 november 1932: “Maandagmorgen werd…
Koningin Wilhelmina, Tasikmalaja, 1898
Dit keer een monument uit de categorie curiosa, alhoewel het onderscheid tussen meer en minder belangrijke monumenten natuurlijk niet altijd even duidelijk is. Vaak verandert de culturele of maatschappelijke waarde van een monument al kort na de bouw. Van de Eiffeltoren weten we dat deze een tijdelijk karakter was toegemeten. Na de Wereldtentoonstelling, in 1889,…
Koningin Wilhelmina, Garoet, 1923
Bij de viering van het 25-jarige jubileum van H.M. Wilhelmina, 1923. Vooruitlopend op de feestelijkheden, een overzicht in de Preanger Bode, 28 augustus 1923: “Uit Garoet. De Gids voor de Garoetse feestweek is eindelijk ter perse. Het mocht niet te duur worden, doch, dat aangenomen, ziet het er aardig uit. Op de buitenzijde een opgeplakt…
Franz W. Junghuhn, Lembang, 1864
In de Preanger Bode van 19 en 21 maart 1922 schreef een zekere W.H. Hoogland over de natuurkundige Franz Wilhelm Junghuhn het volgende: “Mede naar aanleiding van het bezoek van Zijne Excellentie de Gouverneur Generaal van Nederlandsch-lndië Fock, aan de laatste rustplaats van de beroemden natuuronderzoeker dr. Franz Wilhelm Junghuhn, vrijdag j.l., willen wij in…
Koloniale Monumenten 